23 Aralık 2015 Çarşamba

KADI BURHANEDDİN (Kemal DEMİREL)

Kadı Burhaneddin, 14. yüzyılda yaşamış; edebiyat alanında gazelleri, özellikle de tuyuğlarıyla tanınmıştır. Tuyuğ” nazım şeklini edebiyatımıza kazandıran kişidir.
Kemal Demirel “14. Yüzyılda Bir Türk Dehası - Kadı Burhaneddin” adlı kitabında hayatından anekdotlarla ve şiirleriyle Kadı Burhaneddin’i tanıtmış bizlere.
Yazar ve yayımcı Kemal Demirel’in kitabı özellikle biyografilerden hoşlananlar için...

“Devlet Tiyatrosu’nda sahnelenen (1973-74) Antigone oyunu 1970’te Yunancaya, Büyük Yargıç, 1990’da ABD’de The High Judge adıyla İngilizceye çevrilerek yayımlandı. 1991’de TRT’ye üç bölümlük Itri, 1996’da TGRT’ye sekiz bölümlük Evimizin İnsanları adlı dizileri yazdı. Evimizin İnsanları’ndan senaryolaştırdığı Piano Piano Bacaksız 1990’da Tunç Başaran tarafından filme alındı. (KEMAL DEMİREL hakkında)”

                                               * * * * *

“Kadı Burhaneddin, 14. Yüzyılda yaşamış şair, düşünür ve hükümdar.”

                                               * * * * *

“9 Ocak günü, Kayseri’de Sultansazlığı Çiftliği’nde zorlukla ama sağlıklı bir oğlan çocuğu gelir dünyaya. Bu çocuk Kayseri Kadısı Şemseddin Mehmed’in oğlu olan Burhaneddin Ahmed’dir.”


                                               * * * * *

“Dünyaya gelen bu çocuk çok mutlu etmişti başta baba Kadı Şemseddin Mehmed’i ve onun da babası dede Kadı Siraceddin Süleyman’ı.”

                                               * * * * *

“Yüzlerce kitaptan oluşmuş, 14.yüzyılda az bulunur bir kütüphanede çalışmaktadır Kadı Şemseddin Mehmed. Rahlesinde, Burhaneddin Ahmed, bir şeyler okuyup yazmaktadır.”

                                               * * * * *

“Kayseri’de Sultansazlığı Çiftliği oranın ileri gelenlerinin tepkisini çekiyordu. İrili ufaklı yüzlerce çiftlik ağası sevmiyordu, karşıydılar Sultansazlığı insanlarına. Sömürü ve ağalık düzeniydi onlar için önemli olan. Bu düzen, 13. yüzyılın başından beri kuşaklar boyu olumsuzluğunu koruyarak sürüyordu. 14.yüzyıl başlarında, Anadolu Selçuklularının yıkılmasından sonra Türkmen boyları bağımsızlıklarını kazanmış, beyliklerini kurmuşlardı, fakat bir arada huzur içinde yaşayamıyorlardı. Kayseri kadılarının egemen olduğu Sultansazlığı Çiftliği’nde ise haksever, adil, insana değer veren, fakir fukarayı koruyan, güçlüyü güçsüzden ayırt etmeyen bir düzen sürüp gidiyordu.”


                                               * * * * *

“Dünyada insanlar insanlara yaptıklarının hesabını sorarlar. Ama yapması gerektiği halde yapmadığının hesabını sormazlar.”

                                               * * * * *

“Bazı şeyleri görmeye varlığımızın çapı, bilgi birikimimiz ne güçte olursa olsun yetmeyebilir. Hayatın içinde öğrenmemiz gereken çok şey var.”

                                               * * * * *

“Ona yol gösterenler vardı. Ama acıları çeken ve çekecek olan kendisiydi.”

                                               * * * * *

“Timur’un insan olarak, kişi olarak Kadı Burhaneddin’i anlaması mümkün değil. Onun eğitimi, kendini yetiştirmesi, ailesi, Timur’unkinden çok farklıydı. İşi sadece savaşmakta ve askerlikte ustalık olan bir insan olan Timur’la, gerçek bir şair, duygu dünyasının derinliklerinden ruhunu göklere yönlendiren güç kaynağı olarak beslenen Kadı Burhaneddin. İki farklı insan dünyası.”
                                       ▬    ▬      ▬