17 Kasım 2014 Pazartesi

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU

DEHB (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu) günümüzde çok duyduğumuz, “Çocuktur, yaramazdır, büyüyünce geçer.” diyerek önemsemediğimiz; ancak küçük yaşlarda, problemler büyümeden tedavi edilmesi gereken bir rahatsızlık.
Prof. Dr. Eyüp Sabri Ercan yaşadığı, gördüğü, gözlemlediği olayları bu kitapta aktarmış. Prof. Dr. Cahide Aydın’ın da katkıda bulunduğu kitapta ele alınan örnekler ülkemizden. DEHB ile ilgili olarak aklınıza takılan “tüm” soruların yanıtını bu kitapta bulabilirsiniz. Anne, baba, ve eğitimciler için yararlı bir kaynak.


“Özellikle dersleri dinleyememek, tek başına verimli olarak çalışamamak, iyi başladığı işlerin sonunu getirememek, hareketliliği ve konuşkanlığı nedeni ile çevreden olumsuz tepkiler almak onu çok üzüyordu. Benzer durumlar ortaokul ve lise yıllarında da devam etti. Bu dönemlerde hareketlilikte azalma görülürken dikkat sorunları belirginleşmeye başladı.”



                                               * * * * *

“Kendisi 27 yaşında, uzmanlığını alma aşamasında bir doktor olmasına rağmen hala bu sorunların bazılarının kendisinde de olduğunu hissediyordu. Örneğin, konusu hoşuna gitmeyen konferanslarda çabuk sıkılıyor, uzun süre oturmak yerine hareket etmeyi seçiyor, çok hoşuna giden konuların dışında uzun süre çalışmak istemiyordu.”

                                               * * * * *

“E ülkesine döndükten sonra Prof. Dr. Cahide Aydın tarafından Ege Üniversitesi Çocuk Psikiyatrisi Kliniği’nde, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu birimi kurması konusunda yüreklendirildi. Şu anda E temel olarak Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ile ilgilenmekte ve kendi yaşadığı sorunları, belki de çok daha ağırlarını başka çocukların yaşamaması için çaba göstermektedir. Yukarıda anlatılan E’nin öyküsü bu kitabın yazarlarından Dr. Eyüp Sabri Ercan’ın öyküsüdür.”

                                               * * * * *

“Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu aşırı hareketlilik, dikkat sorunları ve istekleri erteleyememe (dürtüsellik) belirtileriyle ortaya çıkan bir psikiyatrik bozukluktur. Bir çocukta, gençte veya erişkinde Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu var denebilmesi için bu belirtilerin yedi yaşından önceden beri bulunması, normal bir kişide olandan çok daha şiddetli düzeyde görülmesi gereklidir. Yani aşırı hareketlilik, dikkat dağınıklığı ve isteklerini erteleyememe belirtileri kişinin günlük yaşamını etkileyecek boyutta olmalıdır.”


                                               * * * * *

“Yani DEHB olan çocuklar üç ayrı grupta yer almaktadır:
      A.Hem dikkat hem aşırı hareketlilik-dürtüsellik sorumları olanlar;
      B.Sadece dikkat sorunları olanlar;
      C.Sadece aşırı hareketlilik-dürtüsellik sorunları olanlar.”

                                   * * * * *

“Bir kişide DEHB var diyebilmek için en az iki alanda bu belirtilerin bulunması gereklidir. Örneğin okulda öğretmen ve evde anne baba tarafından bu belirtiler gözleniyorsa, çocukta DEHB bulunduğundan söz edilebilir.”

                                               * * * * *

Hiçbir psikolojik test, ölçek, kan tahlili veya radyolojik inceleme (bilgisayarlı tomografi, EEG, manyetik rezonans ve diğerleri) DEHB’nin kesin tanısını koymaya yeterli olmaz. Ancak DEHB belirtilerinin araştırılması için hazırlanmış olan bazı soru formları ve testler tanı konmasında yardımcı olabilir.”


                                               * * * * *

“Genel bir muayene, tansiyon ölçümü, nabız sayısı, boy, kilo ve akranlarına göre boy-kilo oranı belirlenmesi yeterlidir.”

                                               * * * * *

“Psikiyatrik bozuklukların pek çoğunda olduğu gibi DEHB de biyolojik, psikolojik ve sosyal etkenlerin çeşitli oranlarda etkileşimiyle oluşur. Bugüne kadar elde edilen bilgiler DEHB’nin oluşumunda biyolojik etkenlerin en önde olduğunu göstermektedir.”

                                               * * * * *

“Damla daha önce sadece Dikkat Eksikliği Bozukluğu olup hiperaktivitesi hiç olmayan hatta durgun olan bir çocuk. Eskiden tek sorunu dikkatsizlikken, depresyona girmesiyle eski uyumlu yapısının yerini huzursuzluk ve iletişim sorunları almış.”


                                               * * * * *

“DEHB olan çocukların anne babaları sıklıkla çocuklarında ‘liderlik’ özelliği bulunduğunu söylerler. Ancak bu çoğunlukla yanlış bir yorumlamadır. Liderlik özelliği olan çocuklar diğer çocuklar tarafından oynanacak oyuna, gidilecek yere karar vermesi istenen, kısacası diğer çocukların gönüllü olarak uyduğu çocuklardır. DEHB olan çocuklar ise hep kendi dediklerinin yapılmasını, onların istediği oyunun oynanmasını isterler ama çoğunlukla bu istekleri akranları tarafından reddedilir, hatta dışlanırlar.”

                                               * * * * *

“DEHB olanlarda uyku sorunlarına sık rastlanmaktadır. Gece uykuya dalmada ve sabah erken uyanmada güçlük çekme DEHB olanlarda en sık görülen uyku sorunudur.”

                                               * * * * *

“Özellikle ülkemizde çocukla en fazla ilgilenen anne olduğu için, anne bir süre sonra çocuğun davranış sorunlarından tükenip depresyona girebilir.”

                                               * * * * *

“Düzenli olarak spor yapmak, insanın beden sağlığının olduğu kadar ruh sağlığına da çok olumlu etkiler yapar. Bugüne kadar yapılan pek çok araştırmada sporun depresif (çökkün) mizacı düzeltmede yararlı olduğu gösterilmiştir.”

                                          ▬    ▬      ▬